Diễn đàn Kinh tếThế giới kêu gọi “Reskilling Revolution” đào tạo lại 1 tỷ người đến năm đến năm 2030 và đến đầu năm 2025 đã tiếp cận được 716 triệu người. Trong khi đó, 50% nhân viên toàn cầu sẽ cần học lại vào năm 2025 và thị trường lifelong learning dự báo đạt 990 tỷ USD vào năm 2030. Hãy cùng OES khám phá xem lifelong learning là gì và cách áp dụng chiến lược này hiệu quả trong môi trường làm việc! 

Xem thêm: 9 Bí quyết “vàng” giúp đầu tư ngân sách đào tạo còn sót lại hiệu quả

Lifelong learning (học tập suốt đời) là gì?

Lifelong learning (học tập suốt đời) là quá trình chủ động, liên tục và tự nguyện trau dồi kiến thức, kỹ năng và tư duy mới trong suốt cuộc đời, nhằm thích ứng với sự thay đổi của môi trường sống và công việc.

Khác với học tập truyền thống chỉ diễn ra ở trường lớp, lifelong learning diễn ra ở mọi thời điểm, mọi môi trường. Đây là nền tảng giúp mỗi cá nhân phát triển bền vững, duy trì lợi thế cạnh tranh và mở rộng cơ hội kỹ nguyên biến động.

Điểm cốt lõi của lifelong learning là tinh thần tự học và duy trì sự tò mò tri thức. Việc học có thể diễn ra ở bất kỳ đâu, bất kỳ thời điểm nào, thông qua nhiều hình thức:

• Học chính quy (formal learning) như các khóa đào tạo, chứng chỉ, chương trình học chính thức
• Học không chính quy (non-formal learning) qua hội thảo, khóa học online, workshop
• Học phi chính quy (informal learning) từ trải nghiệm thực tế, đọc sách, quan sát, trao đổi với người khác

Ngày nay, lifelong learning được xem là kỹ năng thiết yếu để cá nhân thích ứng nhanh với thay đổi, duy trì năng lực cạnh tranh và để tổ chức xây dựng nguồn nhân lực bền vững.

Xem thêm: Xây dựng môi trường học tập tích cực: Vai trò thiết yếu của e-Learning trong giáo dục hiện đại

Tầm quan trọng và vai trò của lifelong learning 

Khi tìm hiểu lifelong learning là gì, nhiều người thường nghĩ đơn giản đó chỉ là việc học thêm sau giờ làm hoặc tham gia vài khóa học ngắn hạn. Thực tế, học tập suốt đời là một chiến lược phát triển toàn diện, nơi mỗi cá nhân và tổ chức không ngừng đổi mới để bắt kịp nhịp thay đổi của thế giới. 

Chính vì vậy, việc nhận thức đúng tầm quan trọng và vai trò của lifelong learning sẽ giúp chúng ta không chỉ trụ vững, mà còn dẫn đầu trong môi trường khốc liệt.

Đối với cá nhân

Hiểu rõ lifelong learning là gì giúp chúng ta nhận ra rằng học tập suốt đời không chỉ đơn thuần là tiếp thu thêm kiến thức, mà còn là chìa khóa để phát triển toàn diện và thích nghi với thế giới đầy biến động. Đối với mỗi cá nhân, lifelong learning mang lại nhiều giá trị thiết thực, thể hiện rõ qua những vai trò sau:

• Nuôi dưỡng tâm trí tò mò và sáng tạo: Duy trì tinh thần khám phá, khuyến khích sự sáng tạo và tìm kiếm ý tưởng mới, từ đó nâng cao sự hài lòng và chất lượng cuộc sống
• Mở rộng tri thức và trải nghiệm sống: Theo đuổi sở thích mới, khám phá các nền văn hóa khác nhau, mở rộng tầm nhìn và hiểu biết về thế giới xung quanh
• Cải thiện sức khỏe tinh thần và khả năng nhận thức: Nghiên cứu của Trường Y Havard (2016) chỉ ra rằng học tập liên tục giúp duy trì sự minh mẫn và khả năng phục hồi nhận thức, đặc biệt quan trọng khi tuổi tác tăng cao
• Nâng cao năng lực và khả năng cạnh tranh: Theo LinkedIn, những người có tư duy học tập suốt đời có khả năng cạnh tranh cao hơn 41% so với nhóm còn lại, nhờ việc liên tục cập nhật kiến thức và kỹ năng mới
• Gia tăng giá trị bản thân và cơ hội nghề nghiệp: Báo cáo LinkedIn cho biết 41% nhân sự hiện tại thiếu kỹ năng cơ bản, học tập suốt đời giúp cá nhân bù đắp khoảng trống này, sở hữu kiến thức chuyên sâu và kỹ năng mềm để thăng tiến và đạt thu nhập cao hơn
• Tăng cường khả năng thích ứng: Theo OECD, 14% công việc hiện tại có nguy cơ bị thay thế bởi tự động hóa; thói quen học tập suốt đời giúp cá nhân nhanh chóng thích nghi, tiếp thu công nghệ mới và đáp ứng yêu cầu thay đổi của lao động thị trường

Đối với doanh nghiệp và cộng đồng

Khi tìm hiểu lifelong learning là gì dưới góc nhìn tổ chức, có thể thấy đây không chỉ là công cụ phát triển nhân lực mà còn là yếu tố chiến lược giúp doanh nghiệp thích nghi, sáng tạo và bền vững trong thị trường đầy biến động. 

Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), học tập suốt đời đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao khả năng có việc làm, thúc đẩy hòa nhập xã hội và quyền công dân tích cực, đồng thời tạo nên nền văn hóa phát triển cá nhân và nghề nghiệp liên tục.

• Tăng khả năng thích nghi và duy trì lợi thế cạnh tranh: Trong bối cảnh thị trường thay đổi không ngừng, doanh nghiệp cần liên tục cập nhật xu hướng, đổi mới sản phẩm – dịch vụ và phương thức vận hành. Văn hóa học tập suốt đời giúp tổ chức nắm bắt cơ hội mới, phản ứng linh hoạt trước biến động và giữ vững vị thế cạnh tranh.
• Nâng cao năng suất và hiệu quả làm việc: Khi nhân viên liên tục trau dồi kỹ năng và kiến thức, năng suất lao động có thể tăng tới 21%, đồng thời giúp họ đưa ra quyết định chính xác và đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng chung của doanh nghiệp.
• Thúc đẩy sáng tạo và đổi mới: Môi trường khuyến khích học tập suốt đời khơi dạy tinh thần sáng tạo, thúc đẩy nhân viên tìm kiếm giải pháp đột phá cho các vấn đề, tạo ra sản phẩm và dịch vụ khác biệt, mang lại lợi thế cạnh tranh trên thị trường.
• Thu hút và giữ chân nhân tài: Theo LinkedIn, 87% nhân sự thuộc thế hệ Millenials và Gen Z ưu tiên lựa chọn doanh nghiệp có chiến lược đào tạo và phát triển rõ ràng. Việc đầu tư vào học tập suốt đời thể hiện cam kết của tổ chức đối với sự phát triển của nhân viên, từ đó tạo ra môi trường làm việc hấp dẫn, chuyên nghiệp và giữ chân nhân sự chất lượng cao.

Lợi ích nổi bật của lifelong learning

Khi hiểu đúng lifelong learning là gì, bạn sẽ thấy đây không chỉ là một phương pháp học tập, mà còn là chiến lược phát triển bền vững mang lại nhiều giá trị thiết thực cho cá nhân và tổ chức. Những lợi ích tiêu biểu gồm:

• Cập nhật và mở rộng tri thức: Học tập suốt đời giúp bạn liên tục tiếp cận những kiến thức, kỹ năng và xu hướng mới, từ đó luôn duy trì lợi thế trong học tập, công việc và cuộc sống
• Tăng khả năng thích ứng: Trong bối cảnh công nghệ và thị trường thay đổi nhanh chóng, khả năng học và học lại là yếu tố then chốt để thích nghi với các yêu cầu mới và môi trường làm việc biến động
• Nâng cao năng lực tư duy và giải quyết vấn đề: Tiếp xúc với nhiều nguồn kiến thức và trải nghiệm khác nhau giúp rèn luyện tư duy phản biện, sáng tạo và tìm ra giải pháp hiệu quả hơn cho các tình huống phức tạp
• Thúc đẩy sự tự tin và động lực cá nhân: Khi liên tục chinh phục các mục tiêu học tập, bạn sẽ tự tin hơn vào năng lực bản thân, đồng thời duy trì động lực để tiếp tục phát triển
• Cải thiện sức khỏe tinh thần: Nghiên cứu của Trường Y Havard chỉ ra rằng hoạt động học tập liên tục giúp bộ não duy trì sự minh mẫn, giảm nguy cơ suy giảm nhận thức khi về già
• Gia tăng cơ hội nghề nghiệp: Người sở hữu tư duy học tập suốt đời thường có khả năng cạnh tranh cao hơn, dễ thăng tiến và đạt mức thu thập tốt hơn nhờ kiến thức và kỹ năng được cập nhật liên tục
• Góp phần xây dựng xã hội học tập: Khi nhiều cá nhân thực hành lifelong learning, cộng đồng sẽ có lực lượng lao động chất lượng, sáng tạo và chủ động đóng góp cho sự phát triển chung

Xem thêm: Lợi ích của E-learning trong đào tạo hiện đại và chuyển đổi số

Các phương pháp để thực hành duy trì lifelong learning

Trong khi có nhiều cách tiếp cận để thực hành việc học tập suốt đời, bạn cần ba yếu tố sau: chấp nhận tư duy phát triển, suy nghĩ lớn/bắt đầu từ những bước nhỏ, và phát triển một hệ sinh thái học tập trong tổ chức của bạn.

Nâng cao và phát triển tư duy cầu tiến

Giáo sư Carol Dweck từ Stanford, tác giả của cuốn sách Mindset: The New Psychology of Success [1], chỉ ra rằng những người có tư duy phát triển có thể tin tưởng vào khả năng của bản thân, chấp nhận thách thức, kiên trì khi gặp khủng hoảng và khó khăn, và tiếp tục thành công trong nỗ lực của mình. Tư duy phát triển có thể giúp bạn thông minh hơn. 

Nghiên cứu liên quan từ Đại học Massachusetts Global đã chỉ ra rằng các tiến bộ mới trong nghiên cứu thần kinh học cho thấy khả năng thần kinh của não bộ chúng ta mở rộng với những trải nghiệm và bài học mới. Các tế bào thần kinh trong não có thể phát triển các kết nối mới và hoạt động nhanh hơn khi chúng ta chấp nhận các thách thức và những bài học mới như một phần của hành trình học hỏi, như Dweck đã thảo luận. Tư duy phát triển không chỉ cần thiết trong lớp học mà còn ở nơi làm việc và trong cuộc sống hàng ngày.

Nghĩ lớn, bắt đầu nhỏ

Để thực hành việc học tập suốt đời, bạn cần làm hai điều. Đầu tiên, bạn cần suy nghĩ lớn bằng cách đặt ra một mục tiêu rõ ràng về việc học mà bạn muốn đạt được trong một khoảng thời gian nhất định. Thứ hai, bạn phải cam kết với hành trình hướng tới mục tiêu của mình bằng cách thực hiện một bước nhỏ mỗi ngày để tiến gần hơn đến mục tiêu đó.

Ví dụ, giả sử mục tiêu lớn của bạn là trở nên thông thạo về Trí tuệ Nhân tạo (AI) trong 3 tháng Mục tiêu hàng ngày của bạn có thể bao gồm một hoặc nhiều hành động sau: tìm một cuốn sách về AI và đọc hai trang mỗi ngày; yêu cầu thiết bị thông minh của bạn đọc cho bạn hai trang mỗi ngày; nghe một bài TED talk về AI; đọc một bài blog hoặc bài viết về AI; đăng ký và tham gia một buổi webcast về AI; tham gia một khóa học trực tuyến về AI; tham gia một hiệp hội hoặc thành lập một nhóm để thảo luận về AI.

Nếu bạn tuân thủ công thức đơn giản này mỗi ngày, tôi đảm bảo rằng, đến ngày thứ 90, bạn sẽ rất am hiểu về AI.

Phát triển hệ sinh thái học tập trong doanh nghiệp

Trong bài viết của mình trên Harvard Business Review, John Hagel III lập luận rằng các tổ chức phải tập trung vào việc khuyến khích nhân viên của họ chấp nhận tư duy khám phá, vì việc học tập suốt đời không chỉ là việc chuyển giao kiến thức hiện có mà còn là việc tạo ra kiến thức mới. Tuy nhiên, Hagel lại không mở rộng về khái niệm phát triển một hệ sinh thái học tập trong tổ chức để hỗ trợ sự phát triển kiến thức như vậy. 

Một hệ sinh thái học tập là một môi trường tương sinh, nơi nhân viên tương tác với nhau và với nội dung kiến thức, dữ liệu, và công nghệ xung quanh để tạo điều kiện, phát triển, cung cấp và chia sẻ trải nghiệm học tập dựa trên các nguyên tắc quản trị được đặt ra bởi tổ chức rộng lớn hơn. Hệ sinh thái học tập có thể mở, rộng rãi và không thuộc về tổ chức nào (hãy nghĩ đến LinkedIn và cách bạn học hỏi, kết nối, và tương tác với mọi người và kiến thức hàng ngày). Nó cũng có thể cụ thể, khép kín và tập trung vào tổ chức.

Sự phát triển và bền vững của một hệ sinh thái học tập phụ thuộc vào sự đa dạng và phong phú của con người, nội dung học tập trong đó, chiều rộng và chiều sâu của sự an toàn tâm lý mà các nhà lãnh đạo tạo ra để chấp nhận việc học và thất bại, cũng như sự dễ dàng truy cập. Càng đa dạng và dễ tiếp cận hệ sinh thái, thì càng có nhiều sự tò mò và đổi mới nảy nở. 

Các chiến lược hiệu để xây dựng văn hóa lifelong learning là gì?

Để xây dựng thành công văn hóa lifelong learning, doanh nghiệp cần có những chiến lược cụ thể và hiệu quả:  

Tập trung vào phát triển kỹ năng

Theo thống kê của LinkedIn, 41% nhân sự hiện tại thiếu những kỹ năng cơ bản để phục vụ cho công việc. Do vậy, doanh nghiệp nên tập trung phân tích nhu cầu của thị trường, yêu cầu công việc và năng lực hiện tại của nhân sự để xác định những kỹ năng cần thiết cho sự phát triển của toàn tổ chức.

Từ đó, cung cấp các chương trình đào tạo và phát triển kĩ năng phù hợp với nhu cầu, bao gồm kỹ năng mềm, kỹ năng chuyên môn và kỹ năng công nghệ. Đặc biệt hơn, doanh nghiệp nên tạo điều kiện để nhân sự tự học thông qua khóa đào tạo trực tuyến trên Zoom, Teams hay LMS, Moodle và học qua tài liệu được chia sẻ rộng rãi.

Khuyến khích hợp tác giữa các phòng ban 

Việc chia sẻ thông tin hoặc giảng dạy lại cho người khác là cách tốt nhất để củng cố kiến thức cho chính mình. Điều này đồng nghĩa với việc, doanh nghiệp có thể xây dựng văn hóa học tập suốt đời bằng cách khuyến khích nhân sự chia sẻ kinh nghiệm của mình với đội nhóm và các phòng ban khác. Điều này sẽ giúp họ có thêm động lực, năng lượng tích cực và góp phần lan truyền văn hóa lifelong learning nhanh chóng đến toàn tổ chức.

Đưa ra mục tiêu học tập vào kế hoạch phát triển nhân sự

Với doanh nghiệp, đích đến của việc xây dựng văn hóa lifelong learning vẫn là nâng cao hiệu suất làm việc để hướng tới nâng cao các chỉ số kinh doanh. Tuy nhiên, ban lãnh đạo, các chuyên gia L&D tại doanh nghiệp nên phân nhỏ các mục tiêu thành các mục tiêu KPIs/ OKRs chi tiết hơn, giúp cho nhân sự nắm được và dễ dàng thực hiện theo.

Đồng thời trong quá trình thực hiện, các nhà lãnh đạo, quản lý cũng sẽ là tấm gương và hỗ trợ nhân sự hết mình để họ đạt được mục tiêu cá nhân. Bên cạnh đó, hoạt động này cũng cần được theo dõi thường xuyên và đánh giá kịp thời cải thiện.

Xây dựng lộ trình học tập phù hợp với từng cá nhân 

Với những người đã đi làm, trở ngại lớn nhất của họ với việc học tập thường xuyên là lịch trình bận rộn và các vấn đề ngoại cảnh như gia đình, con cái. Để tăng mức độ hiệu quả của học tập liên tục, hãy đơn giản hóa việc học, giúp việc tích lũy kiến thức trở nên dễ dàng và có khả năng thực hiện tại nhà.

e-Learning (đào tạo trực tuyến) có khả năng giải quyết hiệu quả bài toàn này và phục vụ cho mục tiêu phát triển văn hóa đào tạo tại doanh nghiệp. Nó cung cấp các chương trình học tập trực tuyến, cho phép nhân viên học tập mọi lúc mọi nơi. Từ đó không chỉ đáp ứng lịch trình và nhu cầu cá nhân mà còn giúp cho việc học trở nên tiết kiệm, hấp dẫn, hiệu quả cao.

Xem thêm: Các phương pháp đào tạo và phát triển nguồn nhân sự dự đoán nổi bật nhất 2024-2026

Xây dựng môi trường lifelong learning với hệ thống LMS – Welearning

Việc xây dựng môi trường học tập suốt đời là mong muốn của nhiều doanh nghiệp, với mục tiêu nâng cao cạnh tranh và khả năng thích ứng với bối cảnh thị trường nhiều biến động. Mặc dù có thể gặp những khó khăn nhất định để giúp nhân sự tổ chức hiểu lifelong learning là gì và lan toản văn hóa này đến họ, nhưng với sự “giúp sức” của e-Learning, doanh nghiệp hoàn toàn có thể đạt được hiệu quả như mong đợi.  

Hệ thống LMS – Welearning của OES được phát triển dành riêng cho các doanh nghiệp tại Việt Nam với mục tiêu giúp các doanh nghiệp phát triển bền vững và thúc đẩy hoạt động L&D của họ. Khác với các đơn vị, với vai trò là công ty tư vấn và cung cấp dịch vụ e-Learning toàn diện, OES hiện đang có đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm đã và đang triển khai trong nhiều dự án e-Leaning lớn tại Việt Nam.  

Hãy liên hệ OES – Công ty Cổ phần Dịch vụ Đào tạo trực tuyến hàng đầu tại Việt Nam để được tư vấn miễn phí và trải nghiệm dùng thử Welearning – Hệ thống quản lý học tập tiên tiến nhất!