Bộ tiêu chí đánh giá chuyển đổi số là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp và cơ quan đánh giá mức độ số hóa, xác định điểm mạnh - yếu và xây dựng lộ trình cải thiện hiệu quả. Trong bài viết dưới đây, OES sẽ cung cấp hướng dẫn chi tiết, giải thích cấu trúc, cách áp dụng và lợi ích từ bộ tiêu chí, giúp tổ chức nâng cao năng lực trong thời đại số. 

Xem thêm: Ban chuyển đổi số là gì? Giải pháp giúp doanh nghiệp tăng tốc chuyển đổi số

Bộ tiêu chí đánh giá chuyển đổi số là gì? 

Bộ tiêu chí đánh giá chuyển đối số là tập hơn các tiêu chuẩn, chỉ số và yêu cầu cụ thể được sử dụng để đo lường mức độ chuyển đổi số của một tổ chức, doanh nghiệp hoặc cơ quan nhà nước. Nói cách khác, đây là công cụ giúp đơn vị tự đánh giá xem mình đang ở đâu trên hành trình chuyển đổi số, từ đó xây dựng kế hoạch và lộ trình cải thiện phù hợp. 

Mỗi bộ tiêu chí thường được thiết kế theo từng nhóm lĩnh vực hoặc loại hình tổ chức, ví dụ như: 

• Cơ quan nhà nước: tập trung vào hạ tầng dữ liệu, cung cấp dịch vụ công trực tuyến, chia sẻ dữ liệu liên thông. 
• Doanh nghiệp: nhấn mạnh vào chiến lược số, quy trình vận hành, trải nghiệm khách hàng, năng lực công nghệ và văn hóa số. 
• Trường học, bệnh viện, tổ chức sự nghiệp công: chú trọng chuyển đổi số trong quản trị, dạy - học, khám chữa bệnh hoặc phục vụ người dân. 

Thông thường, bộ tiêu chí sẽ được ban hành bởi Bộ Thông tin và Truyền thông hoặc các cơ quan chuyên trách chuyển đổi số, nhằm đảm bảo sự thống nhất khi đánh giá và so sánh giữa các đơn vị. 

Ai ban hành bộ tiêu chí đánh giá chuyển đổi số? 

Bộ tiêu chí đánh giá chuyển đổi số hiện nay được ban hành bởi Thủ tướng Chính phủ theo Quyết định số 2244/QĐ-TTg ngày 13 tháng 10 năm 2025. Văn bản này quy định Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đối với phát triển kinh tế – xã hội, thể hiện bước tiến quan trọng trong việc lượng hóa tác động của chuyển đổi số ở tầm quốc gia. 

Quyết định do Thủ tướng Chính phủ ký ban hành, đồng thời giao Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương trong quá trình tổ chức triển khai, thu thập dữ liệu và báo cáo kết quả đánh giá.

Mục tiêu của việc ban hành bộ tiêu chí này là xây dựng một khung chuẩn thống nhất để đánh giá hiệu quả chuyển đổi số trên phạm vi cả nước. Các tiêu chí được thiết kế nhằm giúp cơ quan quản lý, doanh nghiệp và địa phương đo lường mức độ trưởng thành số, xác định những lĩnh vực cần ưu tiên đầu tư, cũng như so sánh hiệu quả giữa các đơn vị. Đây là cơ sở để Chính phủ có thể định hướng chính sách và phân bổ nguồn lực hợp lý cho chuyển đổi số quốc gia.

Bên cạnh bộ tiêu chí do Thủ tướng ban hành, một số bộ, ngành cũng ban hành bộ tiêu chí riêng cho từng lĩnh vực cụ thể như: 

• Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Bộ tiêu chí đánh giá mức độ chuyển đổi số của doanh nghiệp tại Quyết định số 1567/QĐ-BKHCN ngày 30 tháng 6 năm 2025, nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp tự đánh giá năng lực số và xây dựng lộ trình phù hợp.
• Bộ Nội vụ cũng đã ban hành Bộ chỉ số đánh giá chuyển đổi số đối với các cơ quan hành chính nhà nước, giúp các bộ, ngành, địa phương theo dõi tiến độ và mức độ ứng dụng công nghệ trong quản lý công vụ.
• Ngoài ra, Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành Bộ chỉ số đánh giá chuyển đổi số cấp tỉnh (DTI), được cập nhật hằng năm để xếp hạng các địa phương theo mức độ triển khai CĐS.    

Có thể thấy, hệ thống các bộ tiêu chí hiện nay được triển khai đa tầng và đồng bộ, từ cấp quốc gia đến từng lĩnh vực cụ thể. Điều này giúp bảo đảm tính toàn diện, minh bạch và khả năng so sánh trong việc đánh giá hiệu quả chuyển đổi số của Việt Nam.

Nhờ đó, các tổ chức, doanh nghiệp và cơ quan nhà nước có thể tự xác định vị trí hiện tại trong hành trình số hóa và đề ra chiến lược phát triển phù hợp với định hướng của Chính phủ.

Xem thêm: Ra quyết định thành lập ban chuyển đổi số đúng cách và hiệu quả

Cấu trúc bộ tiêu chí đánh giá chuyển đổi số gồm những nội dung gì? 

Bộ tiêu chí đánh giá chuyển đổi số được thiết kế với cấu trúc khoa học, bao quát toàn bộ quá trình chuyển đổi số của một tổ chức hoặc địa phương. Mỗi bộ tiêu chí được chia thành nhiều nhóm tiêu chí chính, trong đó mỗi nhóm thể hiện một trụ cột quan trọng của quá trình số hóa. 

Tùy theo từng đối tượng áp dụng (doanh nghiệp, cơ quan nhà nước, địa phương hay tổ chức giáo dục), các nhóm tiêu chí có thể khác nhau về chi tiết, nhưng về tổng thể thường bao gồm các nội dung sau: 

• Nhận thức và chiến lược chuyển đổi số: Nhóm tiêu chí này đánh giá mức độ cam kết, nhận thức và định hướng chiến lược của lãnh đạo tổ chức đối với chuyển đổi số, bao gồm việc ban hành kế hoạch, chính sách, chỉ đạo, cũng như việc đưa chuyển đổi số vào mục tiêu phát triển dài hạn. Đây được xem là nền tảng đầu tiên quyết định mức độ thành công của mọi chương trình CĐS.
• Hạ tầng công nghệ và nền tảng dữ liệu: Tập trung đánh giá năng lực công nghệ thông tin, hạ tầng mạng, trung tâm dữ liệu và nền tảng chia sẻ thông tin nội bộ.
• Ứng dụng công nghệ trong hoạt động: Đây là nhóm tiêu chí thực hành, đánh giá mức độ ứng dụng công nghệ vào các quy trình sản xuất, kinh doanh, quản trị và cung cấp dịch vụ.
• Nguồn nhân lực số và văn hóa số: Không chỉ công nghệ, con người và văn hóa tổ chức cũng là yếu tố then chốt. Nhóm tiêu chí này đánh giá năng lực số của đội ngũ nhân viên, tỷ lệ được đào tạo kỹ năng số, khả năng thích ứng với thay đổi và tinh thần đổi mới.
• An toàn thông tin và quản trị dữ liệu: Chuyển đổi số chỉ bền vững khi đi kèm bảo mật thông tin và quản trị dữ liệu chặt chẽ. Các tiêu chí trong nhóm này đánh giá chính sách bảo mật, phân quyền truy cập, mã hóa dữ liệu, quản lý rủi ro và khả năng ứng phó sự cố.
• Đổi mới sáng tạo và dịch vụ số: Nhóm cuối cùng đo lường mức độ sáng tạo trong ứng dụng công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), blockchain, IoT, big data, cũng như việc tạo ra sản phẩm, dịch vụ số mới mang lại giá trị gia tăng cho tổ chức hoặc người dân.

Bộ tiêu chí chuyển đổi số yêu cầu hạ tầng công nghệ và nền tảng dữ liệu phù hợp

Cách đánh giá mức độ chuyển đổi số theo bộ tiêu chí 

Đánh giá mức độ chuyển đổi số là quá trình đo lường và phân tích mức độ sẵn sàng, mức độ ứng dụng công nghệ, cùng hiệu quả triển khai chuyển đổi số trong tổ chức hoặc địa phương. Bộ tiêu chí đóng vai trò như thước đo chuẩn, giúp xác định tổ chức đang ở giai đoạn nào của hành trình số hóa.

Nguyên tắc đánh giá chung 

Việc đánh giá được thực hiện dựa trên hệ thống chỉ số định lượng và định tính, chia thành nhiều nhóm tiêu chí tương ứng với các trụ cột chuyển đổi số như chiến lược, hạ tầng, nhân lực, dữ liệu và đổi mới sáng tạo. Mỗi tiêu chí đều có thang điểm rõ ràng (thường từ 0 đến 5 hoặc 0 đến 100) phản ánh mức độ hoàn thiện, tổng điểm của các nhóm tiêu chí sẽ thể hiện mức độ trưởng thành của đơn vị. 

• Điểm 0-1: Chưa triển khai hoặc mới ở mức nhận thức. 
• Điểm 2-3: Đã có kế hoạch và bước đầu triển khai. 
• Điểm 4: Triển khai đồng bộ, có kết quả bước đầu rõ ràng. 
• Điểm 5: Đạt mức tối ưu, có khả năng duy trì và cải tiến liên tục. 

Quy trình đánh giá cụ thể 

Quy trình đánh giá thường gồm 4 bước chính, cụ thể:

• Bước 1: Thu thập dữ liệu và tự đánh giá: Các đơn vị tiến hành tự rà soát và thu thập minh chứng theo từng tiêu chí, bao gồm báo cáo, kế hoạch, tài liệu, hệ thống công nghệ hoặc kết quả vận hành thực tế. 
• Bước 2: Ghi điểm theo thang đo của từng tiêu chí: Mỗi tiêu chí có mô tả chi tiết và mức điểm tương ứng, người đánh giá cần đối chiếu tình hình thực tế với mô tả của tiêu chí để cho điểm phù hợp, đảm bảo khách quan và có cơ sở chứng minh. 
• Bước 3: Tổng hợp và phân loại mức độ chuyển đổi số: Kết quả được tổng hợp lại để xác định mức độ trưởng thành số theo 5 cấp độ: Chưa chuyển đổi - Bắt đầu chuyển đổi - Đang phát triển - Đã chuyển đổi hiệu quả - Dẫn đầu sáng tạo số. 
• Bước 4: Báo cáo, phân tích và đề xuất cải tiến: Sau khi có kết quả, đơn vị cần phân tích điểm mạnh, điểm yếu theo từng nhóm tiêu chí và xây dựng lộ trình cải thiện trong giai đoạn tiếp theo. 

Công cụ và hình thức đánh giá hiện nay 

Hiện nay, nhiều cơ quan đã phát triển nền tảng số hoặc biểu mẫu trực tuyến để các tổ chức có thể tự đánh giá định kỳ. Ví dụ như: 

• Bộ TT&TT cung cấp hệ thống DTI (Digital Transformation Index) dành cho các tỉnh, thành phố, giúp đánh giá chuyển đổi số cấp địa phương theo thời gian thực. 
• Bộ KH&CN ban hành mẫu phiếu tự đánh giá chuyển đổi số doanh nghiệp, cho phép doanh nghiệp nhập dữ liệu và hệ thống tự tính điểm tổng hợp.

Nhờ các công cụ này, quá trình đánh giá trở nên minh bạch, dễ so sánh và có tính liên tục, hỗ trợ các đơn vị cập nhật tiến độ chuyển đổi số hàng năm.

Ý nghĩa của việc đánh giá định kỳ 

Đánh giá không chỉ nhằm “xếp hạng” mà còn giúp tổ chức hiểu rõ vị trí hiện tại, xác định khoảng cách đến mục tiêu số hóa.

Thông qua kết quả, các đơn vị có thể:

• Xây dựng chiến lược đầu tư công nghệ đúng trọng tâm.
• Nâng cao hiệu quả quản trị, năng suất và trải nghiệm người dùng.
• Tạo cơ sở để so sánh, học hỏi và cải tiến liên tục giữa các đơn vị cùng lĩnh vực.

Việc duy trì đánh giá định kỳ hằng năm cũng là yêu cầu quan trọng trong các chương trình chuyển đổi số quốc gia, giúp Việt Nam theo dõi tiến độ và hiệu quả thực hiện ở từng cấp độ.

Lợi ích của việc áp dụng bộ tiêu chí chuyển đổi số 

Việc áp dụng Bộ tiêu chí đánh giá chuyển đổi số không chỉ giúp tổ chức hiểu rõ vị trí của mình trong hành trình số hóa mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực trong quản trị, đầu tư và phát triển bền vững. Dưới đây là những giá trị nổi bật mà bộ tiêu chí này mang lại:

• Đo lường chính xác mức độ chuyển đổi số: Giúp tổ chức xác định rõ giai đoạn và mức độ trưởng thành số hiện tại.
• Phát hiện điểm mạnh, điểm yếu: Cung cấp cơ sở dữ liệu để tối ưu chiến lược chuyển đổi và đầu tư hiệu quả.
• Tăng tính minh bạch và khả năng so sánh: Cho phép so sánh, xếp hạng và đánh giá công bằng giữa các đơn vị.
• Hỗ trợ hoạch định chính sách và kế hoạch đầu tư: Giúp lãnh đạo đưa ra quyết định đúng hướng dựa trên dữ liệu thực tế.
• Nâng cao năng lực cạnh tranh: Thúc đẩy tổ chức đổi mới, cải thiện hiệu suất và khẳng định uy tín trong môi trường số.
• Tạo nền tảng cho cải tiến liên tục: Giúp theo dõi tiến trình chuyển đổi qua từng giai đoạn để điều chỉnh kịp thời.

Doanh nghiệp cần làm gì để đạt tiêu chí chuyển đổi số cao? 

Để đạt được điểm số cao trong Bộ tiêu chí đánh giá chuyển đổi số, doanh nghiệp không chỉ cần đầu tư vào công nghệ mà còn phải chuyển đổi toàn diện về tư duy, quy trình và con người. Dưới đây là những yếu tố cốt lõi giúp doanh nghiệp nâng cao mức độ chuyển đổi số của mình:

• Xây dựng chiến lược chuyển đổi số rõ ràng, xác định mục tiêu, lộ trình và chỉ số đánh giá phù hợp với đặc thù doanh nghiệp
• Đầu tư hạ tầng công nghệ hiện đại: Ứng dụng nền tảng điện toán đám mây, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo (AI) và IoT để tối ưu hoạt động 
• Tăng cường năng lực số cho nhân sự: Đào tạo kỹ năng số, kỹ năng phân tích dữ liệu và tư duy đổi mới sáng tạo cho toàn bộ đội ngũ 
• Chuẩn hóa và quản trị dữ liệu hiệu quả: Xây dựng hệ thống dữ liệu tập trung, đồng bộ và bảo mật cao để hỗ trợ ra quyết định nhanh chóng 
• Đẩy mạnh chuyển đổi quy trình vận hành: Số hóa các quy trình nội bộ, tự động hóa nghiệp vụ để tăng năng suất và giảm sai sót.
• Xây dựng văn hóa đổi mới liên tục: Khuyến khích nhân viên chủ động đề xuất sáng kiến, sẵn sàng thử nghiệm công nghệ mới.
• Tăng cường bảo mật và an toàn thông tin: Đảm bảo hệ thống vận hành ổn định, bảo vệ dữ liệu khách hàng và uy tín doanh nghiệp.
• Đo lường, đánh giá định kỳ theo Bộ tiêu chí: Theo dõi tiến trình, cập nhật chiến lược phù hợp để duy trì và nâng cao kết quả đánh giá.

Kết luận 

Bộ tiêu chí đánh giá chuyển đổi số không chỉ là công cụ đo lường mức độ ứng dụng công nghệ mà còn là kim chỉ nam giúp doanh nghiệp và tổ chức định hướng chiến lược phát triển trong thời đại số. Việc hiểu rõ, áp dụng đúng và liên tục cải tiến theo bộ tiêu chí này sẽ giúp đơn vị tối ưu nguồn lực, nâng cao hiệu quả quản trị và khẳng định vị thế trên hành trình chuyển đổi số.

Nếu doanh nghiệp của bạn đang tìm kiếm lộ trình triển khai hiệu quả và phù hợp với thực tế, OES - Chuyên gia giải pháp eLearning và chuyển đổi số trong đào tạo sẵn sàng đồng hành để giúp bạn đạt chuẩn trong từng tiêu chí và tiến xa hơn trong kỷ nguyên số.